7 July 2026
Calbayog City
National

Goitia: Hindi Kayang Burahin ng mga Kuwento ng Tsina ang Karapatan ng Pilipinas

LUMANG Mensahe, Ibinenta Bilang Bago

Ang pagtatangkang ipinta ng Tsina ang kontrol nito sa Scarborough Shoal bilang usapin ng “pangangalaga sa kalikasan” ay hindi nagbabago ng katotohanan.

Kahit balutin sa magagandang salita, hindi nito napapalitan ang batas, at lalong hindi nito nabubura ang karapatan ng Pilipinas na kinikilala ng kasaysayan at ng pandaigdigang batas.

Sa mga nagdaang araw, sunod-sunod na ulat mula sa mga media na malapit sa estado ng Tsina ang naglalarawan sa Beijing bilang tagapangalaga ng Scarborough Shoal, habang ang mga mangingisdang Pilipino at presensya ng Pilipinas ang ginagawang problema.

Maayos at tila siyentipiko ang tono, ngunit malinaw ang pakay: gawing normal ang kontrol ng Tsina at isantabi ang lehitimong karapatan ng Pilipinas.

“Hindi na ito bago,” sabi ni Chairman Emeritus Dr. Jose Antonio Goitia.

“Matagal nang ginagamit ang magagandang salita para pagtakpan ang okupasyon. Nagbago lang ang bihis.

Ngayon, conservation na ang tawag.”

Batas ang Sandigan

Diretso na tayo.

Ang Scarborough Shoal ay malinaw na nasa loob ng exclusive economic zone ng Pilipinas.

Hindi ito opinyon o palagay. Pinagtibay ito ng arbitral ruling noong 2016.

“Hindi nababago ng magagandang salita ang legal na katotohanan,” ani Goitia.

“Hindi mo puwedeng tawaging pangangalaga ang isang bagay na wala kang karapatan.”

Ang pagturing sa Pilipinas na parang dayuhan sa sarili nitong dagat ay malinaw na pagbaluktot ng batas. Kahit anong bihis ang ibigay, ang pangangalaga sa kalikasan ay hindi kailanman kapalit ng soberanya.

Ang mga Mangingisda ay Hindi Dayo

Bago pa ang mga patrol at ulat, naroon na ang mga mangingisdang Pilipino sa mga katubigang ito.

Dito sila nabuhay at dito nila itinaguyod ang kanilang pamilya.

“Hindi pumasok ang ating mga mangingisda bilang mga lumalabag,” sabi ni Goitia.

“Ito ang dagat na kinalakihan nila at dito sila naghanapbuhay.”

Ang pagtawag sa kanila bilang ilegal ay mali. Binubura nito ang kanilang kasaysayan at minamaliit ang kanilang hanapbuhay.

Hindi Tugmang mga Pahayag

Ayon mismo sa mga ulat ng Tsina, nananatiling maayos at malusog ang bahura sa lugar.

Kung gayon, mahirap ipilit na ang Pilipinas ang sanhi ng sinasabing pinsala.

“Kung maayos ang bahura, walang batayan ang paratang,” sabi ni Goitia.

“Kung may problema man, kailangang patas ang pagsusuri at isama ang epekto ng matagal na presensya ng malalaking barko, mga blockade, at mga paghihigpit.”

Hindi puwedeng pumili lang ng sisisihin.

Ang tapat na pagsusuri sa kalikasan ay kailangang isaalang-alang ang lahat ng salik, kabilang ang tuloy-tuloy na patrol at pagkagambala sa tradisyunal na pangingisda.

Isang Kathang-Isip: Ang Pag-angkin sa Palawan

Samsung Galaxy A37 5G

Mall Badge Samsung Galaxy A37 5G

FROM ₱19,690

View on Lazada › View on Shopee ›
Deonat Natural Deodorant Spray Underarm 100ml

Mall Badge Deonat Natural Deodorant Spray Underarm 100ml

FROM ₱192

View on Lazada › View on Shopee ›
Redmi Pad 2 LTE/WIFI | 4+128GB/6GB+128GB/8GB+256GB, SIM card, only Graphite Gray color, Massive 9000mAh (typ) battery, 11'' 2.5K crystal-clear display, Advanced Helio G100-Ultra with 4G

Mall Badge Redmi Pad 2 LTE/WIFI | 4+128GB/6GB+128GB/8GB+256GB, SIM card, only Graphite Gray color, Massive 9000mAh (typ) battery, 11'' 2.5K crystal-clear display, Advanced Helio G100-Ultra with 4G

FROM ₱7,699

View on Lazada › View on Shopee ›
Nike Women's Vomero 18 Road Running Shoes - Sweet Beet [HM6804-604]

Mall Badge Nike Women's Vomero 18 Road Running Shoes - Sweet Beet [HM6804-604]

FROM ₱6,883

View on Lazada › View on Shopee ›
UGREEN Original 20W PD for iPhone Charger Adapter Type C for iPhone 17 16 15 pro max XR 11 12 14 13 Pro max

Mall Badge UGREEN Original 20W PD for iPhone Charger Adapter Type C for iPhone 17 16 15 pro max XR 11 12 14 13 Pro max

FROM ₱177

View on Lazada › View on Shopee ›
Sakura Essence Straightening Hair Mask by MerrySun Brazilian Botox - Keratin Infused Hydration & Color Protection Treatment

Mall Badge Sakura Essence Straightening Hair Mask by MerrySun Brazilian Botox - Keratin Infused Hydration & Color Protection Treatment

FROM ₱115

View on Lazada › View on Shopee ›
Apple Watch SE 3 GPS Aluminium Case Sport Band

Mall Badge Apple Watch SE 3 GPS Aluminium Case Sport Band

FROM ₱15,190

View on Lazada › View on Shopee ›
Nike Men's G.T. Cut 4 EP Basketball Shoes - White [IB6728-100]

Mall Badge Nike Men's G.T. Cut 4 EP Basketball Shoes - White [IB6728-100]

FROM ₱10,995

View on Lazada › View on Shopee ›
AIODIY Brand 22 inch HD All In One PC Computer Desktop Brand New Intel Core i3 / i5 / i7 8G/16G RAM 120G/ 240G/512G SSD

Mall Badge AIODIY Brand 22 inch HD All In One PC Computer Desktop Brand New Intel Core i3 / i5 / i7 8G/16G RAM 120G/ 240G/512G SSD

FROM ₱9,999

View on Lazada › View on Shopee ›
JBL Wave Buds 2

Mall Badge JBL Wave Buds 2

FROM ₱2,200

View on Lazada › View on Shopee ›
BANGE 7225 Premium Quality Anti-Theft Backpack (32x15x48cm, 20L) 0.85 kg - Water Repellent Fabric, TPU Material, Quality SBS Zipper

Mall Badge BANGE 7225 Premium Quality Anti-Theft Backpack (32x15x48cm, 20L) 0.85 kg - Water Repellent Fabric, TPU Material, Quality SBS Zipper

FROM ₱1,662

View on Lazada › View on Shopee ›
Samsung Galaxy Watch6 Classic 47mm

Mall Badge Samsung Galaxy Watch6 Classic 47mm

FROM ₱24,990

View on Lazada › View on Shopee ›
Samsung Galaxy S26

Mall Badge Samsung Galaxy S26

FROM ₱49,000

View on Lazada › View on Shopee ›
AVIN PC091 20000mAh / PC097 10000mAh Powerbank 2.1A Quick Charge Dual Input & USB Output Compatible for Smartphones

Mall Badge AVIN PC091 20000mAh / PC097 10000mAh Powerbank 2.1A Quick Charge Dual Input & USB Output Compatible for Smartphones

FROM ₱356

View on Lazada › View on Shopee ›
Infinix Smart 20, (up to 8GB [4GB + 128GB] MediaTek Helio G81 Ultimate | Pure Voice Calls - Voiceprint Noise Cancellation | 120Hz Smooth Display | 6.78" Punch-Hole Screen | 7.7 mm Ultra-Slim | 5200 mAh (1 year local warranty)

Mall Badge Infinix Smart 20, (up to 8GB [4GB + 128GB] MediaTek Helio G81 Ultimate | Pure Voice Calls - Voiceprint Noise Cancellation | 120Hz Smooth Display | 6.78" Punch-Hole Screen | 7.7 mm Ultra-Slim | 5200 mAh (1 year local warranty)

FROM ₱5,900

View on Lazada › View on Shopee ›
JBL CLIP 5 Wireless Bluetooth Speaker

Mall Badge JBL CLIP 5 Wireless Bluetooth Speaker

FROM ₱2,499

View on Lazada › View on Shopee ›
adidas Lifestyle Classic Badge of Sport Backpack Unisex Blue HR9809

Mall Badge adidas Lifestyle Classic Badge of Sport Backpack Unisex Blue HR9809

FROM ₱840

View on Lazada › View on Shopee ›
DIODIY heavy duty Foldable table Dining Table / Office Table / Study Table dining tables folding sale Computer Desk Table Study For Room Table For Desktop PC Computer Study Table folding table

Mall Badge DIODIY heavy duty Foldable table Dining Table / Office Table / Study Table dining tables folding sale Computer Desk Table Study For Room Table For Desktop PC Computer Study Table folding table

FROM ₱487

View on Lazada › View on Shopee ›
Dickies | Student Exam Simple Quartz Watch

Mall Badge Dickies | Student Exam Simple Quartz Watch

FROM ₱934

View on Lazada › View on Shopee ›
adidas Lifestyle Run 60s 4.0 Shoes Men White JR6623

Mall Badge adidas Lifestyle Run 60s 4.0 Shoes Men White JR6623

FROM ₱1,899

View on Lazada › View on Shopee ›
Socone Fleece Blanket Kumot Plain 150cmX200cm Hotel quality, soft and comfortable Multiple colors available

Mall Badge Socone Fleece Blanket Kumot Plain 150cmX200cm Hotel quality, soft and comfortable Multiple colors available

FROM ₱369

View on Lazada › View on Shopee ›
JBL Flip 7 Portable Waterproof Speaker

Mall Badge JBL Flip 7 Portable Waterproof Speaker

FROM ₱5,499

View on Lazada › View on Shopee ›
Anker Soundcore 2 Portable Bluetooth Speaker with Stereo Sound, Bluetooth 5, Bassup, IPX7 Waterproof, 24-Hour Playtime, Wireless, Speaker for Home, Outdoors, Travel A3105

Mall Badge Anker Soundcore 2 Portable Bluetooth Speaker with Stereo Sound, Bluetooth 5, Bassup, IPX7 Waterproof, 24-Hour Playtime, Wireless, Speaker for Home, Outdoors, Travel A3105

FROM ₱1,499

View on Lazada › View on Shopee ›
Apple iPad Pro 13-inch (M4) Wi-Fi

Mall Badge Apple iPad Pro 13-inch (M4) Wi-Fi

FROM ₱79,990

View on Lazada › View on Shopee ›
ASUS TUF Gaming FX607VJ-RL031WSM | Intel Core 5 210H | 8GB RAM | 512GB SSD | RTX3050 6GB | 16" WUXGA 144Hz

Mall Badge ASUS TUF Gaming FX607VJ-RL031WSM | Intel Core 5 210H | 8GB RAM | 512GB SSD | RTX3050 6GB | 16" WUXGA 144Hz

FROM ₱57,999

View on Lazada › View on Shopee ›
Organic Gym Ribbed Sando For Men Women Sleeveless Sports Tank Tops Collection

Mall Badge Organic Gym Ribbed Sando For Men Women Sleeveless Sports Tank Tops Collection

FROM ₱96

View on Lazada › View on Shopee ›
JISULIFE Handheld Fan Life9 Mini Portable Jet Fan 5000mAh

Mall Badge JISULIFE Handheld Fan Life9 Mini Portable Jet Fan 5000mAh

FROM ₱990

View on Lazada › View on Shopee ›
AIODIY Foldable Laptop table/mini Desk Study Table Multiple Colors

Mall Badge AIODIY Foldable Laptop table/mini Desk Study Table Multiple Colors

FROM ₱148

View on Lazada › View on Shopee ›
Arctic Hunter New K00568 Water Resistant Anti Theft Crossbody Bag Chest Bag Sling Bag Messenger Bag

Mall Badge Arctic Hunter New K00568 Water Resistant Anti Theft Crossbody Bag Chest Bag Sling Bag Messenger Bag

FROM ₱999

View on Lazada › View on Shopee ›
Orashare BS19 Max 40W Wireless Bluetooth Speaker Powerful Sound TWS Stereo Subwoofer IPX5 Waterproof Up to 15H Playtime Portable Outdoor Speaker Retro Design BT5.3

Mall Badge Orashare BS19 Max 40W Wireless Bluetooth Speaker Powerful Sound TWS Stereo Subwoofer IPX5 Waterproof Up to 15H Playtime Portable Outdoor Speaker Retro Design BT5.3

FROM ₱1,900

View on Lazada › View on Shopee ›
REDMI Note 15 Smartphone | 6GB+128GB/8GB+128GB/8GB+256GB/

Mall Badge REDMI Note 15 Smartphone | 6GB+128GB/8GB+128GB/8GB+256GB/

FROM ₱9,990

View on Lazada › View on Shopee ›
JBL Go 5 Compact Waterproof Drop-proof Bluetooth Speaker

Mall Badge JBL Go 5 Compact Waterproof Drop-proof Bluetooth Speaker

FROM ₱1,899

View on Lazada › View on Shopee ›
Samsung Galaxy Fit3

Mall Badge Samsung Galaxy Fit3

FROM ₱2,299

View on Lazada › View on Shopee ›
SYCAT 5 Blade Clip Fan Adjustable Portable Desk Clip Fan Electric Fan W/ Clip, Clover Fan Anti-Heat Clip Electric Fan

Mall Badge SYCAT 5 Blade Clip Fan Adjustable Portable Desk Clip Fan Electric Fan W/ Clip, Clover Fan Anti-Heat Clip Electric Fan

FROM ₱118

View on Lazada › View on Shopee ›
OOKAS solar light indoor solar lights inside the house light solar light indoor ceiling light solar light solar lights solar ceiling light

Mall Badge OOKAS solar light indoor solar lights inside the house light solar light indoor ceiling light solar light solar lights solar ceiling light

FROM ₱199

View on Lazada › View on Shopee ›
JBL Bandbox Solo Music Amplifier and Speaker

Mall Badge JBL Bandbox Solo Music Amplifier and Speaker

FROM ₱15,999

View on Lazada › View on Shopee ›
SKINTIFIC Cover Glow Perfect Cushion Foundation Full Coverage Instant glowing finish SPF 50 PA+++

Mall Badge SKINTIFIC Cover Glow Perfect Cushion Foundation Full Coverage Instant glowing finish SPF 50 PA+++

FROM ₱660

View on Lazada › View on Shopee ›
Astron WINDPRO 10” Electric Floor Fan - White | Metal Blade

Mall Badge Astron WINDPRO 10” Electric Floor Fan - White | Metal Blade

FROM ₱425

View on Lazada › View on Shopee ›
Astron 1HP Inverter Split-Type Aircon - TC-LSPV100 | Energy Efficient | Low Noise | Anti-Rust Body | Durable Build

Mall Badge Astron 1HP Inverter Split-Type Aircon - TC-LSPV100 | Energy Efficient | Low Noise | Anti-Rust Body | Durable Build

FROM ₱15,999

View on Lazada › View on Shopee ›
(BUY 1 TAKE 2) VELLSAR SAKURA WHITENING LOTION SPF90

Mall Badge (BUY 1 TAKE 2) VELLSAR SAKURA WHITENING LOTION SPF90

FROM ₱95

View on Lazada › View on Shopee ›
ricky

Editor-in-Chief
A seasoned broadcast journalist, a former news reporter/anchor of Inquirer Television/Radio Inquirer-Manila under the Inquirer Group of Companies (IGC).
ON AIR: LISTEN LIVE